Jak probiotyki mogą wspomóc odporność u dzieci?
Jak probiotyki mogą wspomóc odporność u dzieci?
Czy warto wykonywać badania mikrobioty jelitowej u dziecka?
Odporność dziecka to jeden z kluczowych tematów, który szczególnie interesuje rodziców w okresie jesienno-zimowym, ale także w czasie adaptacji do żłobka czy przedszkola. Częste infekcje, antybiotykoterapia czy stres mogą osłabiać naturalne mechanizmy obronne organizmu. Coraz częściej w tym kontekście pojawia się pytanie: jak probiotyki mogą realnie wspierać odporność u dzieci?
Czym są probiotyki?
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, najczęściej bakterie kwasu mlekowego, które – podawane w odpowiedniej ilości – wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Naturalnie występują w przewodzie pokarmowym, tworząc tzw. mikrobiotę jelitową. U dzieci mikrobiota ta dopiero się kształtuje, dlatego jest szczególnie wrażliwa na różne czynniki, takie jak dieta, infekcje czy leki.
Czym są probiotyki?
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, najczęściej bakterie kwasu mlekowego, które – podawane w odpowiedniej ilości – wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Naturalnie występują w przewodzie pokarmowym, tworząc tzw. mikrobiotę jelitową. U dzieci mikrobiota ta dopiero się kształtuje, dlatego jest szczególnie wrażliwa na różne czynniki, takie jak dieta, infekcje czy leki.
Odporność zaczyna się w jelitach
Odporność dziecka w dużej mierze kształtuje się w jelitach, ponieważ to właśnie tam zlokalizowana jest znaczna część układu immunologicznego. Warto podkreślić, że nawet 70–80% komórek układu odpornościowego znajduje się w jelitach. Jelita pełnią zatem nie tylko funkcję trawienną, ale także stanowią kluczowy element bariery ochronnej organizmu, odpowiedzialnej za rozpoznawanie i neutralizowanie patogenów.
Mikrobiota jelitowa, czyli zespół mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy, odgrywa istotną rolę w dojrzewaniu i regulacji odpowiedzi immunologicznej.
Prawidłowo zrównoważona mikrobiota wspiera szczelność bariery jelitowej, ogranicza przenikanie szkodliwych drobnoustrojów oraz wpływa na produkcję komórek i substancji odpowiedzialnych za reakcje obronne organizmu. U dzieci, zwłaszcza w pierwszych latach życia, mikrobiota jelitowa jest szczególnie podatna na zaburzenia związane z dietą, infekcjami czy antybiotykoterapią, co może przekładać się na osłabienie odporności.
Dlatego dbałość o zdrowie jelit, poprzez odpowiednie żywienie oraz w uzasadnionych przypadkach stosowanie probiotyków o udokumentowanym działaniu, stanowi ważny element profilaktyki zdrowotnej i wspierania naturalnych mechanizmów obronnych organizmu dziecka.
Probiotyki mogą wspierać odporność, m.in. poprzez:
wzmacnianie bariery jelitowej,
konkurencję z drobnoustrojami chorobotwórczymi, modulowanie odpowiedzi immunologicznej organizmu.
modulowanie odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Probiotyki mogą wspierać odporność, m.in. poprzez:
Co mówią badania?
Badania naukowe wskazują, że niektóre szczepy probiotyczne mogą zmniejszać częstość infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci oraz skracać czas ich trwania. Badanie przeprowadzone we
Włoszech objęło 128 małych dzieci w wieku od 28 dni do 4 lat, które miały gorączkę i objawy infekcji górnych dróg oddechowych, takie jak katar czy kaszel. Dzieci losowo podzielono na dwie grupy – jedna z nich przez 14 dni otrzymywała codziennie probiotyk, a druga placebo.
Wyniki pokazały, że u dzieci przyjmujących probiotyk gorączka utrzymywała się krócej, średnio około 3 dni, podczas gdy u dzieci z grupy placebo trwała około 5 dni. Oznacza to, że odpowiednio dobrany probiotyk mógł skrócić czas trwania gorączki nawet o 2 dni. Co ważne dla rodziców, preparat był dobrze tolerowany i nie powodował istotnych dolegliwości, takich jak bóle brzucha czy zaparcia.
Autorzy badania sugerują, że probiotyki mogą wspierać organizm dziecka w szybszym powrocie do zdrowia podczas łagodnych infekcji.
Kiedy probiotyki mogą być szczególnie pomocne?
Probiotyki są często rekomendowane w trakcie i po antybiotykoterapii, u dzieci często chorujących, w okresach zwiększonej podatności na infekcje oraz przy problemach ze strony przewodu pokarmowego (np. biegunki, zaparcia). W takich sytuacjach mogą wspierać odbudowę mikrobioty jelitowej i pośrednio wpływać na odporność.
Kiedy probiotyki mogą być szczególnie pomocne?
Na co zwrócić uwagę przy wyborze probiotyku?
Rodzice powinni wybierać preparaty przeznaczone specjalnie dla dzieci, zawierające jasno określone szczepy oraz odpowiednią liczbę bakterii (CFU). Warto również skonsultować wybór ze specjalistą, zwłaszcza jeśli dziecko ma choroby przewlekłe lub obniżoną odporność
autor
Dr hab. n. med. i n. o zdr.
Dominika Maciejewska-Markiewicz
Literatura:
1. Yan F, Polk DB. Probiotics and immune health. Curr Opin Gastroenterol. 2011 Oct;27(6):496-501. doi: 10.1097/MOG.0b013e32834baa4d. PMID: 21897224; PMCID: PMC4006993.
2. Bettocchi S, Comotti A, Elli M, De Cosmi V, Berti C, Alberti I, Mazzocchi A, Rosazza C, Agostoni C, Milani GP. Probiotics and Fever Duration in Children With Upper Respiratory Tract Infections: A
3. Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2025 Mar 3;8(3):e250669. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2025.0669. Erratum in: JAMA Netw Open. 2025 May 1;8(5):e2516123. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2025.16123. PMID: 40085083; PMCID: PMC11909606.
Literatura:
autor
Dr hab. n. med. i n. o zdr.
Dominika
Maciejewska-Markiewicz
1. Yan F, Polk DB. Probiotics and immune health. Curr Opin Gastroenterol. 2011 Oct;27(6):496-501. doi: 10.1097/MOG.0b013e32834baa4d. PMID: 21897224; PMCID: PMC4006993.
2. Bettocchi S, Comotti A, Elli M, De Cosmi V, Berti C, Alberti I, Mazzocchi A, Rosazza C, Agostoni C, Milani GP. Probiotics and Fever Duration in Children With Upper Respiratory Tract Infections: A
3. Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2025 Mar 3;8(3):e250669. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2025.0669. Erratum in: JAMA Netw Open. 2025 May 1;8(5):e2516123. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2025.16123. PMID: 40085083; PMCID: PMC11909606.
powrót do
