Probiotyki i prebiotyki po antybiotykach
kilka ważnych wskazówek dla rodziców
Probiotyki i prebiotyki po antybiotykach
kilka ważnych wskazówek dla rodziców
Antybiotykoterapia jest jedną z najczęściej stosowanych metod leczenia infekcji bakteryjnych u dzieci. W praktyce klinicznej najmłodsi pacjenci bardzo często otrzymują antybiotyki, niekiedy nawet kilkukrotnie w ciągu roku, co wynika zarówno z dużej podatności na infekcje, jak i profilaktycznego podejścia lekarzy.
Choć antybiotyki skutecznie eliminują bakterie chorobotwórcze, jednocześnie prowadzą do zaburzeń naturalnej mikrobioty jelitowej, co może skutkować biegunką poantybiotykową, obniżeniem odporności czy długofalowymi konsekwencjami dla zdrowia metabolicznego.
W tym kontekście coraz większe znaczenie przypisuje się stosowaniu probiotyków i prebiotyków, które wspierają odbudowę równowagi mikrobiologicznej jelit, zmniejszają ryzyko powikłań i mogą korzystnie wpływać na zdrowie ogólne dziecka po zakończonej antybiotykoterapii.
Jak antybiotyki wpływają na mikrobiotę?
Antybiotyki zmniejszają liczbę wszystkich bakterii – nie tylko tych chorobotwórczych, co negatywnie wpływa na liczebność i różnorodność mikrobioty. Warto jednak pamiętać, że mikrobiota nie lubi „próżni”, dlatego pozostałe po antybiotykoterapii mikroorganizmy zaczynają się szybko namnażać.
Ważne jest, aby antybiotyk był przyjmowany zgodnie z zaleceniami lekarza. Przerwanie antybiotykoterapii w momencie, gdy dziecko poczuje się lepiej, może skutkować tym, że bakterie, które będą najbardziej oporne na jego działanie, pozostaną w organizmie i po zakończonej kuracji będą się namnażać.
Jak antybiotyki wpływają na mikrobiotę?
Antybiotyki zmniejszają liczbę wszystkich bakterii – nie tylko tych chorobotwórczych, co negatywnie wpływa na liczebność i różnorodność mikrobioty. Warto jednak pamiętać, że mikrobiota nie lubi „próżni”, dlatego pozostałe po antybiotykoterapii mikroorganizmy zaczynają się szybko namnażać.
Ważne jest, aby antybiotyk był przyjmowany zgodnie z zaleceniami lekarza. Przerwanie antybiotykoterapii w momencie, gdy dziecko poczuje się lepiej, może skutkować tym, że bakterie, które będą najbardziej oporne na jego działanie, pozostaną w organizmie i po zakończonej kuracji będą się namnażać.
Po co probiotyk po antybiotyku?
Probiotyki to (najczęściej) bakterie, które wykazują silną konkurencję międzygatunkową, co w praktyce oznacza, że „walczą” z bakteriami patogennymi o miejsce do bytowania i dostęp do składników odżywczych, ograniczając rozrost bakterii patogennych.
Ideą probiotykoterapii nie jest zwiększenie różnorodności mikrobioty, ponieważ skład gatunkowy nie zmienia się znacząco nawet po zastosowaniu probiotyków wieloszczepowych. Probiotyki zmniejszają prawdopodobieństwo rozrostu patogennych bakterii i często promują wzrost bakterii komensalnych (dobroczynnych).
Po co probiotyk po antybiotyku?
Probiotyki to (najczęściej) bakterie, które wykazują silną konkurencję międzygatunkową, co w praktyce oznacza, że „walczą” z bakteriami patogennymi o miejsce do bytowania i dostęp do składników odżywczych, ograniczając rozrost bakterii patogennych.
Ideą probiotykoterapii nie jest zwiększenie różnorodności mikrobioty, ponieważ skład gatunkowy nie zmienia się znacząco nawet po zastosowaniu probiotyków wieloszczepowych. Probiotyki zmniejszają prawdopodobieństwo rozrostu patogennych bakterii i często promują wzrost bakterii komensalnych (dobroczynnych).
Jak długo powinna trwać probiotykoterapia po antybiotyku?
Regeneracja mikrobioty jest sprawą bardzo indywidualną, ale mamy kilka ogólnych zasad dotyczących stosowania probiotyku. Minimalna długość stosowania kuracji to czas, w którym podawany jest antybiotyk, jednak aby zwiększyć szanse na prawidłową odbudowę mikrobioty, probiotyk powinien być podawany ok. 3 miesiące.
Jeśli występują objawy ze strony układu pokarmowego, np. biegunka czy bóle brzucha, należy rozważyć przedłużenie stosowania probiotyku. Pamiętajmy o tym, że jeśli podczas probiotykoterapii zostanie podany kolejny antybiotyk – od momentu zakończenia antybiotykoterapii, znowu podajemy probiotyk 3 miesiące.
Po co probiotyk po antybiotyku?
Probiotyki to (najczęściej) bakterie, które wykazują silną konkurencję międzygatunkową, co w praktyce oznacza, że „walczą” z bakteriami patogennymi o miejsce do bytowania i dostęp do składników odżywczych, ograniczając rozrost bakterii patogennych.
Ideą probiotykoterapii nie jest zwiększenie różnorodności mikrobioty, ponieważ skład gatunkowy nie zmienia się znacząco nawet po zastosowaniu probiotyków wieloszczepowych. Probiotyki zmniejszają prawdopodobieństwo rozrostu patogennych bakterii i często promują wzrost bakterii komensalnych (dobroczynnych).
Jak długo powinna trwać probiotykoterapia po antybiotyku?
Regeneracja mikrobioty jest sprawą bardzo indywidualną, ale mamy kilka ogólnych zasad dotyczących stosowania probiotyku. Minimalna długość stosowania kuracji to czas, w którym podawany jest antybiotyk, jednak aby zwiększyć szanse na prawidłową odbudowę mikrobioty, probiotyk powinien być podawany ok. 3 miesiące.
Jeśli występują objawy ze strony układu pokarmowego, np. biegunka czy bóle brzucha, należy rozważyć przedłużenie stosowania probiotyku. Pamiętajmy o tym, że jeśli podczas probiotykoterapii zostanie podany kolejny antybiotyk – od momentu zakończenia antybiotykoterapii, znowu podajemy probiotyk 3 miesiące.
Błonnik i probiotyki
Aby uzyskać najlepsze efekty probiotykoterapii, dzieci powinny spożywać odpowiednią dla wieku ilość błonnika. Błonnik stanowi pożywkę dla bakterii i ułatwia ich rozmnażanie, a jego metabolity (np. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe) odżywiają komórki jelit i uszczelniają barierę jelitową. Jeśli dziecko spożywa zbyt mało błonnika, to efekty probiotykoterapii mogą (ale nie muszą) być gorsze.
Czy synbiotyki mogą zastąpić błonnik w diecie?
Synbiotyk to połączenie probiotyku i prebiotyku, który stanowi pożywkę dla bakterii i ułatwia ich zasiedlenie w jelitach. Prebiotyk w synbiotyku nie może w żaden sposób zastąpić błonnika pokarmowego, dostarczanego z warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych.
Po pierwsze, synbiotyki nigdy nie dostarczają odpowiedniej ilości błonnika, po drugie, do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego niezbędne jest dostarczenie różnych form błonnika – zarówno tego rozpuszczalnego, jak i nierozpuszczalnego.
Błonnik i probiotyki
Aby uzyskać najlepsze efekty probiotykoterapii, dzieci powinny spożywać odpowiednią dla wieku ilość błonnika. Błonnik stanowi pożywkę dla bakterii i ułatwia ich rozmnażanie, a jego metabolity (np. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe) odżywiają komórki jelit i uszczelniają barierę jelitową. Jeśli dziecko spożywa zbyt mało błonnika, to efekty probiotykoterapii mogą (ale nie muszą) być gorsze.
Błonnik i probiotyki
Aby uzyskać najlepsze efekty probiotykoterapii, dzieci powinny spożywać odpowiednią dla wieku ilość błonnika. Błonnik stanowi pożywkę dla bakterii i ułatwia ich rozmnażanie, a jego metabolity (np. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe) odżywiają komórki jelit i uszczelniają barierę jelitową. Jeśli dziecko spożywa zbyt mało błonnika, to efekty probiotykoterapii mogą (ale nie muszą) być gorsze.
Czy synbiotyki mogą zastąpić błonnik w diecie?
Synbiotyk to połączenie probiotyku i prebiotyku, który stanowi pożywkę dla bakterii i ułatwia ich zasiedlenie w jelitach. Prebiotyk w synbiotyku nie może w żaden sposób zastąpić błonnika pokarmowego, dostarczanego z warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych.
Po pierwsze, synbiotyki nigdy nie dostarczają odpowiedniej ilości błonnika, po drugie, do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego niezbędne jest dostarczenie różnych form błonnika – zarówno tego rozpuszczalnego, jak i nierozpuszczalnego.
autor
Dr hab. n. med. i n. o zdr.
Dominika Maciejewska-Markiewicz
Literatura:
1. Depoorter L, Vandenplas Y. Probiotics in Pediatrics. A Review and Practical Guide. Nutrients. 2021 Jun 24;13(7):2176. doi: 10.3390/nu13072176. PMID: 34202742; PMCID: PMC8308463.
2. Pandey KR, Naik SR, Vakil BV. Probiotics, prebiotics and synbiotics- a review. J Food Sci Technol. 2015 Dec;52(12):7577-87. doi: 10.1007/s13197-015-1921-1. Epub 2015 Jul 22. PMID: 26604335; PMCID: PMC4648921.
3. Al-Habsi N, Al-Khalili M, Haque SA, Elias M, Olqi NA, Al Uraimi T. Health Benefits of Prebiotics, Probiotics, Synbiotics, and Postbiotics. Nutrients. 2024 Nov 19;16(22):3955. doi: 10.3390/nu16223955. PMID: 39599742; PMCID: PMC11597603.
Literatura:
autor
Dr hab. n. med. i n. o zdr.
Dominika
Maciejewska-Markiewicz
1. Depoorter L, Vandenplas Y. Probiotics in Pediatrics. A Review and Practical Guide. Nutrients. 2021 Jun 24;13(7):2176. doi: 10.3390/nu13072176. PMID: 34202742; PMCID: PMC8308463.
2. Pandey KR, Naik SR, Vakil BV. Probiotics, prebiotics and synbiotics- a review. J Food Sci Technol. 2015 Dec;52(12):7577-87. doi: 10.1007/s13197-015-1921-1. Epub 2015 Jul 22. PMID: 26604335; PMCID: PMC4648921.
3. Al-Habsi N, Al-Khalili M, Haque SA, Elias M, Olqi NA, Al Uraimi T. Health Benefits of Prebiotics, Probiotics, Synbiotics, and Postbiotics. Nutrients. 2024 Nov 19;16(22):3955. doi: 10.3390/nu16223955. PMID: 39599742; PMCID: PMC11597603.
powrót do
