GOS u dzieci
czym są galaktooligosacharydy i kiedy mogą wspierać brzuszek?
GOS u dzieci
czym są galaktooligosacharydy i kiedy mogą wspierać brzuszek?
Czym są GOS i jaki mają wpływ na organizm?
Coraz częściej na opakowaniach mleka modyfikowanego, preparatów dla dzieci lub suplementów pojawia się skrót GOS. Oznacza on galaktooligosacharydy – związki zaliczane do prebiotyków. Prebiotyk nie jest bakterią, tak jak probiotyk, ale „pokarmem” dla wybranych korzystnych bakterii jelitowych.
W przypadku GOS szczególnie dobrze opisano ich wpływ na bakterie z rodzaju Bifidobacterium, które naturalnie odgrywają ważną rolę w mikrobiocie niemowląt i małych dzieci. GOS działają podobnie do wybranych oligosacharydów obecnych w mleku kobiecym.
Nie są trawione w górnym odcinku przewodu pokarmowego, tylko docierają do jelita grubego, gdzie mogą być fermentowane przez bakterie jelitowe. W efekcie powstają m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wpływają na środowisko jelitowe, konsystencję stolca i funkcjonowanie bariery jelitowej.
Czym są GOS i jaki mają wpływ na organizm?
Coraz częściej na opakowaniach mleka modyfikowanego, preparatów dla dzieci lub suplementów pojawia się skrót GOS. Oznacza on galaktooligosacharydy – związki zaliczane do prebiotyków. Prebiotyk nie jest bakterią, tak jak probiotyk, ale „pokarmem” dla wybranych korzystnych bakterii jelitowych.
W przypadku GOS szczególnie dobrze opisano ich wpływ na bakterie z rodzaju Bifidobacterium, które naturalnie odgrywają ważną rolę w mikrobiocie niemowląt i małych dzieci. GOS działają podobnie do wybranych oligosacharydów obecnych w mleku kobiecym.
Nie są trawione w górnym odcinku przewodu pokarmowego, tylko docierają do jelita grubego, gdzie mogą być fermentowane przez bakterie jelitowe. W efekcie powstają m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wpływają na środowisko jelitowe, konsystencję stolca i funkcjonowanie bariery jelitowej.
Suplementacja GOS – co mówią badania?
Jednym z najlepiej opisanych obszarów jest wpływ GOS (często w połączeniu z FOS – fruktooligosacharydami) na konsystencję stolca u niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym. W badaniach nad mieszankami mlecznymi z dodatkiem GOS/FOS obserwowano wzrost liczebności bifidobakterii, niższe pH stolca oraz bardziej miękkie stolce. W jednym z randomizowanych badań klinicznych u zdrowych niemowląt mieszanka GOS/FOS działała bifidogennie w sposób zależny od dawki, czyli im wyższa była zastosowana ilość prebiotyku, tym wyraźniejszy obserwowano wpływ na bakterie jelitowe.
Ciekawe są również doniesienia dotyczące kolki i „komfortu brzuszkowego”. W badaniu z udziałem niemowląt karmionych piersią i mlekiem modyfikowanym wykazano, że formuła z GOS była związana z przewagą prawidłowych, miękkich stolców, a także odnotowano mniejszą częstość kolki w porównaniu z grupą kontrolną. U niemowląt z kolką stwierdzono także więcej Bifidobacterium i mniej Clostridium w porównaniu z grupą otrzymującą standardową formułę.
GOS badano też w kontekście odporności i alergii. W badaniu Arslanoglu i wsp. u niemowląt otrzymujących mieszaninę krótkołańcuchowych GOS i długołańcuchowych FOS obserwowano mniej epizodów infekcji, w tym infekcji górnych dróg oddechowych, mniej gorączek oraz mniej przepisywanych antybiotyków. W innym badaniu u niemowląt z grupy ryzyka alergii mieszanka prebiotyczna zmniejszała częstość atopowego zapalenia skóry.
Suplementacja GOS – co mówią badania?
Jednym z najlepiej opisanych obszarów jest wpływ GOS (często w połączeniu z FOS – fruktooligosacharydami) na konsystencję stolca u niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym. W badaniach nad mieszankami mlecznymi z dodatkiem GOS/FOS obserwowano wzrost liczebności bifidobakterii, niższe pH stolca oraz bardziej miękkie stolce. W jednym z randomizowanych badań klinicznych u zdrowych niemowląt mieszanka GOS/FOS działała bifidogennie w sposób zależny od dawki, czyli im wyższa była zastosowana ilość prebiotyku, tym wyraźniejszy obserwowano wpływ na bakterie jelitowe.
Ciekawe są również doniesienia dotyczące kolki i „komfortu brzuszkowego”. W badaniu z udziałem niemowląt karmionych piersią i mlekiem modyfikowanym wykazano, że formuła z GOS była związana z przewagą prawidłowych, miękkich stolców, a także odnotowano mniejszą częstość kolki w porównaniu z grupą kontrolną. U niemowląt z kolką stwierdzono także więcej Bifidobacterium i mniej Clostridium w porównaniu z grupą otrzymującą standardową formułę.
GOS badano też w kontekście odporności i alergii. W badaniu Arslanoglu i wsp. u niemowląt otrzymujących mieszaninę krótkołańcuchowych GOS i długołańcuchowych FOS obserwowano mniej epizodów infekcji, w tym infekcji górnych dróg oddechowych, mniej gorączek oraz mniej przepisywanych antybiotyków. W innym badaniu u niemowląt z grupy ryzyka alergii mieszanka prebiotyczna zmniejszała częstość atopowego zapalenia skóry.
Czy suplementacja GOS jest bezpieczna dla dzieci?
Tak, u większości zdrowych dzieci GOS są uznawane za bezpieczne, szczególnie gdy są stosowane w dawkach odpowiednich do wieku i wprowadzane stopniowo. Warto też pamiętać, że GOS są fermentowane w jelicie. U części dzieci, szczególnie z wrażliwym brzuszkiem, mogą powodować gazy, przelewanie, wzdęcia lub luźniejsze stolce. Dlatego suplementację najlepiej rozpoczynać od małych ilości i obserwować tolerancję. GOS mogą być wartościowym wsparciem mikrobioty dziecka, ale powinny być dobrane do wieku, objawów, sposobu żywienia i sytuacji klinicznej.
Czy suplementacja GOS
jest bezpieczna dla dzieci?
Tak, u większości zdrowych dzieci GOS są uznawane za bezpieczne, szczególnie gdy są stosowane w dawkach odpowiednich do wieku i wprowadzane stopniowo. Warto też pamiętać, że GOS są fermentowane w jelicie. U części dzieci, szczególnie z wrażliwym brzuszkiem, mogą powodować gazy, przelewanie, wzdęcia lub luźniejsze stolce. Dlatego suplementację najlepiej rozpoczynać od małych ilości i obserwować tolerancję. GOS mogą być wartościowym wsparciem mikrobioty dziecka, ale powinny być dobrane do wieku, objawów, sposobu żywienia i sytuacji klinicznej.
autor
Dr hab. n. med. i n. o zdr.
Dominika
Maciejewska-Markiewicz
Literatura:
- Moro GE, Mosca F, Miniello V, Fanaro S, Jelinek J, Stahl B, Boehm G. Effects of a new mixture of prebiotics on faecal flora and stools in term infants. Acta Paediatr Suppl. 2003 Sep;91(441):77-9. doi: 10.1111/j.1651-2227.2003.tb00650.x. PMID: 14599046.
- Giovannini M, Verduci E, Gregori D, Ballali S, Soldi S, Ghisleni D, Riva E; PLAGOS Trial Study Group. Prebiotic effect of an infant formula supplemented with galacto-oligosaccharides: randomized multicenter trial. J Am Coll Nutr. 2014;33(5):385-93. doi: 10.1080/07315724.2013.878232. Epub 2014 Oct 10. PMID: 25302927.
- Arslanoglu S, Moro GE, Schmitt J, Tandoi L, Rizzardi S, Boehm G. Early dietary intervention with a mixture of prebiotic oligosaccharides reduces the incidence of allergic manifestations and infections during the first two years of life. J Nutr. 2008 Jun;138(6):1091-5. doi: 10.1093/jn/138.6.1091. PMID: 18492839.
- Moro G, Arslanoglu S, Stahl B, Jelinek J, Wahn U, Boehm G. A mixture of prebiotic oligosaccharides reduces the incidence of atopic dermatitis during the first six months of age. Arch Dis Child. 2006 Oct;91(10):814-9. doi: 10.1136/adc.2006.098251. Epub 2006 Jul 27. PMID: 16873437; PMCID: PMC2066015.
autor
Dominika Maciejewska-Markiewicz
Literatura:
- Moro GE, Mosca F, Miniello V, Fanaro S, Jelinek J, Stahl B, Boehm G. Effects of a new mixture of prebiotics on faecal flora and stools in term infants. Acta Paediatr Suppl. 2003 Sep;91(441):77-9. doi: 10.1111/j.1651-2227.2003.tb00650.x. PMID: 14599046.
- Giovannini M, Verduci E, Gregori D, Ballali S, Soldi S, Ghisleni D, Riva E; PLAGOS Trial Study Group. Prebiotic effect of an infant formula supplemented with galacto-oligosaccharides: randomized multicenter trial. J Am Coll Nutr. 2014;33(5):385-93. doi: 10.1080/07315724.2013.878232. Epub 2014 Oct 10. PMID: 25302927.
- Arslanoglu S, Moro GE, Schmitt J, Tandoi L, Rizzardi S, Boehm G. Early dietary intervention with a mixture of prebiotic oligosaccharides reduces the incidence of allergic manifestations and infections during the first two years of life. J Nutr. 2008 Jun;138(6):1091-5. doi: 10.1093/jn/138.6.1091. PMID: 18492839.
- Moro G, Arslanoglu S, Stahl B, Jelinek J, Wahn U, Boehm G. A mixture of prebiotic oligosaccharides reduces the incidence of atopic dermatitis during the first six months of age. Arch Dis Child. 2006 Oct;91(10):814-9. doi: 10.1136/adc.2006.098251. Epub 2006 Jul 27. PMID: 16873437; PMCID: PMC2066015.
powrót do
